Bornholm na rowerze

Bornholm to bardzo ciekawe miejsce na tygodniowy wyjazd rowerowy. Przez siedem dni spokojnie będziemy mieli co robić i co oglądać przy założeniu dziennych przejazdów w okolicach 30 - 35 km. Kempingi są doskonale wyposażone, a cała wyspa przystosowana do turystyki rodzinnej.

Trasy rowerowe

Na Bornholmie jest około 200 km tras rowerowych, ale nie tylko po nich możemy się bezpiecznie poruszać jednośladem. Większość ścieżek jest asfaltowa, zdarzają się też drogi szutrowe i ziemne zwłaszcza na północy wyspy. Oznakowanie szlaków jest dość dobre, chociaż czasami znikają niespodziewane w miasteczkach, a podane odległości czasami się różnią o kilka kilometrów więc trzeba to brać pod uwagę.

Wyspa jest dość urozmaicona pod względem rzeźby terenu, południe jest stosunkowo płaskie, a na północy możemy się spodziewać licznych podjazdów i zjazdów często o kilkustmetrowej długości. W środkowej części wyspy znajdziemy piękne dukty leśne z dość łagodnymi podjazdami. 

Kempingi

Podczas wyjazdu udało nam się zwiedzić kilka kempingów, nie na wszystkich nocowaliśmy, i wszystkie były dobrze wyposażone. Na przykład na kempingu w Snogebaek znajdziemy łazienki nie tylko podzielone na damskie i męskie, ale również na rodzinne, które są wyposażone w dwa prysznice i wanienkę dla niemowląt. Dodatkowo znajdziemy tam sklepik, pralnie, kuchnie z kuchenkami gazowymi, salę telewizyjną oraz trzy place zabaw dla dzieci. Kempingi w Balke/Snogebaek i Dueodde są położone blisko pięknych piaszczystych plaż. W innych miejscach zazwyczaj wybrzeże jest skaliste lub kamieniste.

Ceny kempingów niestety nie należą do najniższych, doba dla 3 osobowej rodziny + samochód + namiot to około 250 koron duńskich.

Kuchnia

Na Bornholmie niewątpliwie można się najeść do woli śledzi (sild). W każdej wędzarni, a jest ich wiele można splm, róbować wędzonych śledzi, makreli, łososia czy krewetek. Śledzie podawane są na wiele sposobów, jednym z nich jest podanie wędzonej ryby z szczypiorkiem, żółtkiem, rzodkiewką oraz kromką chleba (przepis tak podanego śledzia znajdziecie na www.mojeprzepisy.com) Koszt takiej przyjemności to około 35 koron duńskich. Z potraw jakie miałem okazję spróbować najbardziej smakował grilowany śledź w knajpce przy porcie w Svaneke (70 dk). Z miejsc które mogę polecić warto wspomnieć o Cafe Gustav na rynku w Ronne. Jest ona dość znośna cenowo (grillowany łosoś podawany na sałatach kosztował 98 dk), a jedzenie naprawdę dobre.

Podbój Islandii wymaga jednak świetnego przygotowania: dobrej kondycji oraz doskonałego sprzętu. Podczas podróży może dokuczać nam silny wiatr, deszcz, a nawet śnieg. Nie ominiemy również wielu trudnych podjazdów. Jednakże Ci, którzy pomimo trudności i sporych kosztów zdecydują się objechać Islandię, z pewnością nie zapomną tego do końca życia.

Islandia to kraj pełen wulkanów, gejzerów, lodowców, fiordów. Widoki z trasy na długo pozostaną w pamięci.
Aby objechać Islandię należy ruszyć drogą numer 1 - Ring Road. Droga oplata Islandię ponad 1500-kilometrową pętlą. Poniżej zostanie omówiona południowo- wschodnia część trasy. Wyprawę można rozpocząć w Reykjaviku- stolicy kraju. Warto zatrzymać się tu na zwiedzanie. W Reykjaviku mieszka ponad 3/5 mieszkańców Islandii. Podczas zwiedzania należy zwrócić uwagę na katedrę Dómkirkjan, ratusz, zabytkowe domy na starówce, skansen Árbæjarsafn oraz obrotową restaurację  Perlan, która usytuowana jest nad zbiornikami z gorącymi źródłami. Z Reykjaviku ruszamy w stronę Hveragerði, w którym znajdują się słynne pola geotermalne. Droga wiedzie przez pagórkowaty teren nad oceanem. Z Hveragerði kierujemy się w stronę lodowca Mýrdalsjökull oraz równiny Skeiðarársandur. Następnie dojeżdżamy do Parku Narodowego Skaftafell, pełnego aktywnych wulkanów. W parku znajduje się także trzeci co do wielkości lodowiec na świecie. Po zwiedzaniu parku ruszamy w stronę Kvísker oraz Starmýri. Następnie przejeżdżamy wyżynę Breiðdalsheiði oraz Dimmifjallgarður. Stamtąd udajemy się w stronę rzeki Jökulsá á Fjöllum, na której podziwiamy Dettifoss- największym pod względem ilości przenoszonej wody wodospad na naszym kontynencie. Południowo- wschodnią część trasy kończymy w Petúrskírkja.

Podróżując przez Islandię należy nastawić się na zmienną pogodę oraz ciężkie podjazdy, nieraz poza asfaltowymi szosami. Należy mądrze planować postoje i zakupy, gdyż na trasie nie znajdziemy wielu miast i osad.

Zobacz na mapie

Poniżej zostanie omówiona północno- zachodnia część trasy Ring Road.
Znajdujemy się w położonym na północy Petúrskírkja. Stąd ruszamy w stronę jeziorem Mývatn. Wjeżdżamy w obszar aktywny wulkanicznie. Górzysty krajobraz, zapach siarki, dym wyłaniający się z ziemi- jazda przez wulkaniczną krainę na długo pozostanie w pamięci. Jezioro Mývatn  to także prawdziwy raj dla ornitologów- żyje tu wiele ciekawych gatunków ptaków. Znad jeziora ruszamy w stronę Akureyri- największego miasta w Islandii Północnej, położonego wśród gór, jedynie 100 kilometrów od koła biegunowego. Warto zobaczyć tam ogród botaniczny, w którym dzięki wytworzonemu mikroklimatowi rosną rośliny pochodzące z południowej Europy, Afryki, czy też Oceanii. W pobliżu znajduje się także port rybacki, w którym można oglądać delfiny i wieloryby. Z Akureyri kierujemy się na Blönduós. Jazda tym odcinkiem trasy Ring Road może być wyjątkowo niemiła ze względu na arktyczny, porywisty wiatr. Mijamy jednak ciekawe pasma górskie oraz fiordy. W Blönduós możemy zatrzymać się, aby zagrać w golfa na tamtejszych słynnych polach golfowych. Następnie kierujemy się w stronę Bifröst, stamtąd udajemy się zaś do doliny þingvellir. Stykają się tu płyty tektoniczne (Eurazjatycka i Północnoamerykańska).  Na obszarze tym zaobserwowana jest wysoka aktywność sejsmiczna oraz wulkaniczna. Powierzchnię ziemi przecinają szczelinami- wśród nich największa tworzy wąwóz Almannagjá. W okolicy znajduje się także największe jezioro Islandii- Þingvallavatn. Z doliny þingvellir ruszamy w stronę Reykjaviku, oddalonego o zaledwie kilkadziesiąt kilometrów.

Podróżując poprzez Islandię północną częścią drogi Ring Road należy nastawić się na zmienną pogodę oraz porywiste wiatry. Wyprawa wymaga dobrej kondycji- na trasie znajdują się ciężkie podjazdy, często poza asfaltowymi szosami.

Zobacz na mapie

Powinni wybrać się tu wszyscy miłośnicy przyrody. Symbolem puszczy jest oczywiście żubr, jednakże występuje tu wiele innych ciekawych gatunków, jak: żółw  błotny, bóbr, borsuk, łoś, wilk, bocian czarny czy też puchacz.

Na terenie Puszczy i w jej okolicach wytoczono kilka szlaków rowerowych, pozwalających podziwiać piękno przyrody.

Jednym z nich jest niebieski szlak Hajnówka - Orzeszkowo – Hajnówka liczący 42 kilometry. Szlak wiedzie przez rozmaite siedliska leśne oraz doliny rzek: Leśnej i Chwiszczej. W okolicach miejscowości Topiło znajduje się ścieżka edukacyjna prowadząca wokół stawów, które zostały utworzone na rzece Perebel.

Ciekawą propozycją są także szlaki narewkowskie: Mała, Średnia i Duża Pętla.
Mała pętla o długości 18 kilometrów jest złożona z dwóch odcinków:  szlaku czarnego i zielonego. Średnia pętla to 36-kilometrowy szlak zielony. Duża pętla składa się zaś ze szlaku zielonego i niebieskiego o łącznej długości 45 kilometrów. Na szlakach znajduje się wiele ciekawych  obiektów przyrodniczych: pomnikowe dęby i sosny oraz tzw. „zakochane drzewa”. Na trasie można skorzystać także z wieży widokowych.

Najciekawszym odcinkiem puszczy, na którym jednak trzeba na chwile zejść z roweru, są 4-kilometrowe Żebra Żubra. Szlak prowadzi po drewnianej kładce przez podmokłe, gęste lasy olchowo- jesionowe i jest wizytówką okolicy- najlepiej oddaje atmosferę okolicznych lasów. Żebra Żubra zaczynają się w Białowieży i prowadzą do rezerwatu pokazowego, gdzie można podziwiać żubry, tarpany, czy też  łosie.

Zobacz na mapie

W samej Białowieży niewiele zmieniło się od XIX wieku. Wiele domów liczy sobie ponad 100 lat! W okolicy znajduje się XIX-wieczny Park Pałacowy, a w legendarnej Puszczy Białowieskiej polowali niegdyś polscy królowie.

Aby pozwiedzać trochę okolicę warto wsiąść na rower i wybrać się na wycieczkę Białowieskim Szlakiem Transgranicznym. Jest to żółty szlak, liczący 58 kilometrów po stronie polskiej. Szlak prowadzi z Narwii do Różan poprzez Tyniewicze Duże, Kamień, Kuraszewo, Nowy Kornin, Noweberezowo, Hajnówkę, Budy, Teremiski, Starą Białowieżę, Białowieżę, Grudki, Biały Lasek, Szereszewo i Prużany.
Na szlaku możemy podziwiać zarówno piękno dzikiej przyrody, jak i zabytki architektoniczne. Warto zwrócić uwagę na XVI, XVII i XVIII-wieczne wsie, w których pozostał pierwotny układ przestrzenny i charakterystyczne zdobienia budynków. Szczególnie znana jest Kraina Otwartych Okiennic, czyli okolice Hajnówki, w której zachowały się charakterystyczne ornamenty nawiązujące do ludowego budownictwa rosyjskiego: nad- i podokienniki, okiennice, wiatrownice, narożniki oraz dekoracyjne oszalowania elewacji i szczytów. Na uwagę zasługują także cerkwie. Po stronie białoruskiej trasa wiedzie poprzez fragment dawnej drogi królewskiej, wybudowanej przez cara Mikołaja II. Przy drodze znajdują się ciekawe balustrady i mostki z czasów carskiego panowania.

Ciekawe propozycje dla amatorów jednośladów to także zielony szlak z Dubicz Cerkiewnych do Białowieży oraz czerwony prowadzący z Hajnówki do Piasków. Obydwa szlaki prowadzą przez malownicze wioski. Na ich trasie możemy podziwiać urocze cerkwie oraz piękno przyrody Puszczy Białowieskiej.

Zobacz na mapie

Wśród nich najbardziej popularnym jest Wieżyca, licząca 329 m n. p. m. Wieżyca to najwyższe wzniesienie Kaszub i polskich nizin. Z pozoru niewielki szczyt może jednak przysporzyć rowerzystom pewnych trudności. Najkrótsza, ale też najtrudniejsza droga na Wieżycę biegnie z miejscowości o tej samej nazwie. Trochę łatwiej jest zdobyć Wieżycę od strony Szymbarku. Trasy wiodą przez 150- letni bukowy las. Podczas wjazdu na górę trudności może spowodować piaszczyste podłoże. Jednakże z pewnością warto się pomęczyć. Na szczycie przygotowano platformę widokową, z której możemy podziwiać okolicę. Widok rozpościera się na Kaszubski Park Narodowy, jeziora, lasy…

Kaszuby to także spotkanie z miłymi mieszkańcami i odmienną, ciekawą kulturą. Dlatego też warto pozwiedzać urocze kaszubskie miasta. Wieżyca leży w połowie drogi pomiędzy Kartuzami i Kościerzyną. Do obydwu bez problemu możemy dotrzeć na rowerze. Aby dojechać do Kartuz należy kierować się na Ostrzyce, a następnie Goręczyn. Stamtąd ruszamy na Rokitki, jednakże po 1,5 kilometra skręcamy w drogę polną na północ. Kartuzy, będące stolicą regionu, słyną z pięknego, gotyckiego kościoła zakonu Kartuzów (znanych z pozdrowienia memento mori). Dach kościoła ma kształt trumny. Niesamowite wrażenie wywiera także zegar z wahadłem w kształcie anioła śmierci, który swą kosą odmierza nasz czas.
Z Wieżycy możemy udać się także w przeciwną stronę- do Kościerzyny. Wówczas należy kierować się na Skorzewo. Kościerzyna to malownicze miasto z pięknym rynkiem, średniowiecznym układem ulic i zadbanymi kamienicami, pochodzącymi z XIX wieku.

Zobacz na mapie

Wyprawę zaczynamy w Świnoujściu. Znajduje się tu najwyższa latarnia na wybrzeżu (68 metrów wysokości). Aby dostać się na nią czeka nas przeprawa promem. Z latarni rozpościera się widok na wyspę Wolin. Ze Świnoujścia udajemy się do słynnych Międzyzdrojów. Możemy zrobić tu kolejny przystanek i wybrać się na spacer Aleją Gwiazd. Następnie ruszamy do Wisełki. Najlepiej dojechać tam plażą. Przy tym rozwiązaniu mamy zagwarantowane piękne widoki- jedziemy wzdłuż majestatycznych klifów. Koło Wisełki znajduje się latarnia Kikut oraz Woliński Park Narodowy. Kolejnym ważnym przystankiem jest Trzęsacz, gdzie mieszczą się ruiny XV- wiecznego kościoła, pochłoniętego przez morze. W niewielkiej odległości w Niechorzu, zlokalizowana jest latarnia wpisana do rejestru zabytków narodowych. Z Niechorza udajemy się drogą leśną lub plażą do Kołobrzegu, gdzie zwiedzamy kolejną latarnię i port, a następnie szlakiem rowerowym przejeżdżamy przez znane kurorty: Sianożęty, Ustronie Morskie, Gąski, Mielno oraz Dąbki. W Darłowie zwiedzamy latarnie, która jest najbardziej narażoną na sztormy morskie latarnią w Polsce. Następnie asfaltem udajemy się do Jarosławca, a stamtąd leśną drogą kierujemy się do Ustki, gdzie zwiedzamy latarnie, zlokalizowaną w porcie. Z Ustki wyruszamy w kierunku trasy prowadzącej przez Słowiński Park Narodowy w stronę Łeby. Warto pamiętać o zwiedzeniu ruchomych wydm oraz latarni w Czołpinie, zlokalizowanej w lesie, kilometr od brzegu. Z Łeby siecią dróg kierujemy się do Władysławowa, skąd ruszamy szlakiem rowerowym na eksplorację Półwyspu Helskiego. Warto zatrzymać się w Rozewiu, gdzie w miejscowej latarni Stefan Żeromski najprawdopodobniej tworzył „Wiatr od morza”. Dojeżdżamy do Helu, zwiedzając po drodze lokalne latarnie i kurorty. Ciekawa jest historia latarni helskich, które funkcjonowały już w czasach średniowiecza.
Trasę możemy przedłużyć zjeżdżając w stronę Gdańska i Krynicy Morskiej. Przy tym rozwiązaniu obowiązkowo należy zwiedzić Trójmiasto. Na uwagę zasługuje przede wszystkim Gdańsk ze swoimi pięknymi gotyckimi zabytkami. Do godnych odwiedzenia miejsc w Gdańsku należy również Westerplatte, Twierdza Wisłoujście oraz Oliwa. Warto zobaczyć także żaglowiec Dar Pomorza oraz niszczyciel Błyskawica w Gdyni.

Wbrew pozorom nadbałtyckie trasy nie są najłatwiejsze. Podczas jazdy może dokuczać nam nadmorski wiatr (dlatego dobrze jest podróżować z zachodu na wschód- wówczas wiatr wieje nam w plecy). Męczące mogą być również długie odcinki. Na rowerzystów czeka jednak świetnie przygotowana infrastruktura oraz przepiękne krajobrazy i ciekawe zabytki. Na przejechanie wybrzeża w wersji podstawowej należy zarezerwować minimum 10 dni.

Zobacz na mapie

Miłośnicy  jazdy na rowerach górskich, powinni spróbować swoich sił w Górach Izerskich. Przygotowano tam 19 tras rowerowych o całkowitej długości wynoszącej ponad 450 kilometrów. Wszystkie trasy tworzą pętle. Izerskie szlaki charakteryzują się różną długością i zróżnicowanym stopniem trudności.

Szczególnie piękna jest trasa Nr 8 U Podnóża Wysokiego Grzbietu. Trasa liczy ponad 35 kilometrów. Szlak ten wiedzie bajkowymi dolinami rzeki Kamiennej i Izery. Na trasie warto zatrzymać się na Rozdrożu pod Cichą Równią,  w Jagnięcym Jarze, na Polanie Jakuszyckiej i przy kopalni kwarcu Stanisław.
Trasę Nr 8 można określić jako trudną- znajduje się na niej kilka stromych podjazdów (m.in. “Samolot”, okolice Jagnięcego Jaru, wjazd na kopalnię Stanisław).

Jeśli ktoś ceni sobie piękne widoki powinien wybrać trasę Nr 10 (tzw. Trasę Interferii, Izerską Pętle). Jest to dosyć długi (około 50 kilometrów długości) i średnio trudny szlak. Łączy on Szklarską Porębę i Świeradów Zdrój. Aż 17 kilometrów trasy stanowi odcinek asfaltowy.

Osobom lubiącym ostrzejszą jazdę, polecamy trasę Nr 21 Świeradów Zdrój “Lang Team”. Trasa ta, choć jest bardzo krótka (liczy niecałe 6 kilometrów), wymaga świetnej kondycji i doskonałych umiejętności technicznych. Trasa “Lang Team” została przygotowana z myślą o amatorach zawodów MTB- charakteryzuje się stromymi podjazdami oraz ostrymi zakrętami.

Przez okolicę przebiega również Euroregionalny Turystyczny Szlak Rowerowy „Liczyrzepa” ER-2. Szlak ten przecina całe Sudety prowadząc z Zittau po stronie niemieckiej do polskiego Mieroszowa. W sumie szlak prowadzi przez terytoria trzech krajów: Polski, Czech i Niemiec.
W  Polsce trasa rozpoczyna się na przejściu granicznym w Czerniawie i wiedzie przez Świeradów Zdrój, Góry Izerskie, Szklarską Porębę, Karkonosze, Karpacz, oraz Kowary. Końcowym punktem jest Lubawka. Po stronie polskiej występują wyczerpujące różnice poziomów (wynoszą nawet 600 metrów!). Jednakże droga jest dobrze utrzymana i charakteryzuje się dużymi walorami krajobrazowymi.

Góry Izerskie to godne polecenia miejsce dla amatorów kolarstwa górskiego. Przygotowano tu rewelacyjne trasy. Rowery można wypożyczyć w licznych wypożyczalniach. W okolicy nie ma także problemów z serwisem.

Zobacz na mapie

Okolice Szklarskiej Poręby bywają niejednokrotnie nazywane Rowerową Krainą, sama Szklarska Poręba pretenduje zaś do miana „Rowerowej Stolicy Polski”. Nie bez powodów- wokół Szklarskiej Poręby znajduje się kilkaset kilometrów tras rowerowych. Trasy te charakteryzują się różną długością oraz różnym stopniem trudności. Każdy znajdzie tu coś dla siebie- zarówno amatorzy, wyczynowcy, jak i rodziny z dziećmi. Szklarska Poręba stanowi idealną bazę wypadową na dalsze wycieczki. Można stąd wybrać się w Karkonosze, Góry Izerskie lub ruszyć na zwiedzanie polskich i czeskich miast. Trasy rowerowe przecinające Szklarską Porębę łączą się z czeskimi szlakami. Granicę można przekroczyć poprzez górskie przejście graniczne.
Przez Szklarską Porębę przebiega m.in. Euroregionalny Turystyczny Szlak Rowerowy „Liczyrzepa” ER-2.

W okolicach polecamy przede wszystkim trasę nr 3. czyli tzw. Trasę Radiowej Trójki. Jest to trasa trudna, dla dobrze przygotowanych technicznie i ambitnych rowerzystów. Trasa wiedzie dookoła Szklarskiej Poręby, niejednokrotnie pokrywając się z pieszym szlakiem czarnym lub ścieżkami leśnymi. Trasa Radiowej Trójki z pewnością dostarczy wielu emocji. Na trasie nie brakuje również interesujących punktów turystycznych takich jak: Zakręt Śmierci, Zbójeckie Skały, Wodospad Szklarki, Wodospad Kamieńczyka.

Ciekawa jest również Trasa nr 12. Artystyczna, która w całości przebiega po Szklarskiej Porębie. Wybierając tę trasę możemy zobaczyć najważniejsze miejsca związane z kulturą i sztuką regionu.

Szklarska Poręba to miejsce świetnie przygotowane do przyjęcia cyklistów. Na terenie miasta działają wypożyczalnie rowerów oraz punkty serwisowe. Nie ma również problemów z zakupieniem sprzętu oraz akcesoriów rowerowych.
A jeśli komuś mało wrażeń po rowerowym dniu, to warto wybrać się Trollandii- jednego z najlepszych w Polsce parków linowych

Zobacz na mapie

Gdy znudzi nam się żeglowanie po mazurskich jeziorach, warto zejść na ląd i spenetrować go na dwóch kółkach.
Wokół Giżycka, będącego żeglarską stolicą Polski, znajdują się świetne trasy rowerowe. Wszystkie szlaki zataczają pętle.

Na uwagę zasługuje Szlak zamków i rezydencji liczący 87 kilometrów. Trasa wiedzie przez Tros, Ryn, Salik, Nakomiady, Kętrzyn, Gierłoż, Dłużec, Radzieje, Pilwę, Dobę oraz Kamionki. Przy szlaku znajduje się wiele ciekawych obiektów: Twierdza Boyen w Giżycku, most obrotowy na kanale Łuczańskim, zamek krzyżacki w Rynie, Pałac w Nakomiadach, Zamek oraz Kościół św. Jerzego w Kętrzynie, Wilczy Szaniec w Gierłoży, Bunkry i kościół w Radziejach. Obiekty te z pewnością zachwycą miłośników historii.

Równie ciekawy jest Szlak Ziemi Giżyckiej, liczący aż 140 kilometrów. Szlak prowadzi przez Sulimy, Pieczonki, Sołdany, Kruklanki, Wydminy, Lipińskie, Miłki, Paprotki, Górko, Szymonka, Ławki Skorupki, Rybical, Ryn, Knis, Salik, Nakomiady, Owczarnię, Pożarki, Kronowo oraz Bogacko. Trasa wiedzie drogami bitymi i gruntowymi. Niektóre odcinki są asfaltowe. Na trasie warto zobaczyć: cmentarz wojenny w Paprotkach, zamek krzyżacki w Rynie, Pałac w Nakomiadach, Muzeum Ziemi Mazurskiej w Owczarni, Twierdzę Boyen w Giżycku oraz ostoję ptactwa wodnego na Bagnach Nietlickiech.

Interesujący jest także Szlak Pozezdrze, liczący 40 kilometrów. W Pozezdrzu znajduje się dawna kwatera wojenna Himmlera. Na szlaku warto zatrzymać się także w rezerwacie w Spytkowie.

Rowerowe wyprawy po ziemi mazurskiej to z pewnością najlepszy sposób, by poznać jej oblicze i spenetrować najpiękniejsze zakątki.

Zobacz na mapie